5 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar? 2026 İnfaz Hesabı

5 yıl hapis cezası alan bir hükümlü, 2026 itibarıyla yürürlükteki kurallara göre çoğu suçta cezasının yarısını, yani 2 yıl 6 ayını iyi hâlli geçirdiğinde koşullu salıverilmeden yararlanır. Koşullu salıverilme tarihine bir yıl kala da denetimli serbestliğe geçebilir. Bu durumda cezaevinde fiilen geçirilecek süre yaklaşık 1 yıl 6 ay olur. Ancak bu hesap her suç için geçerli değildir. Kasten öldürme ve cinsel suçlar gibi istisna suçlarda oran üçte iki, uyuşturucu ticareti ve örgütlü suçlarda dörtte üçtür. Suç tarihi, tekerrür durumu ve tutuklulukta geçen süre de sonucu değiştirir. Bu yazıda 2026 infaz hesabının nasıl yapıldığını, suç türüne göre farklı senaryoları, denetimli serbestlik ve açık cezaevi kurallarını ve beklenen yeni yargı paketinin mevcut hükümlülere etkisini açıklıyoruz.

“Yatar” Nasıl Hesaplanır?

Halk arasında “yatar” denilen süre, hükümlünün cezaevinde fiilen geçireceği süredir. Bu süre iki temel kurala göre hesaplanır:

1. Koşullu salıverilme oranı: Hükümlü, cezasının kanunda belirlenen oranını cezaevinde iyi hâlli olarak geçirdiğinde koşullu salıverilmeden (şartlı tahliye) yararlanır. Bu oran suç türüne göre değişir.
2. Denetimli serbestlik: Koşullu salıverilme tarihine kadar kalan sürenin son bir yılı, kural olarak cezaevi dışında denetimli serbestlik tedbiri altında geçirilebilir.

Temel formül şudur: Ceza × koşullu salıverilme oranı − denetimli serbestlik süresi − mahsup edilecek süreler = cezaevinde geçirilecek süre. Mahsup edilecek süreler, örneğin gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerdir.

Koşullu salıverilmeden sonra ceza sona ermez. Hükümlü, cezasının kalan kısmını denetim süresi olarak dışarıda geçirir. Bu süre içinde kasıtlı bir suç işlerse koşullu salıverilme geri alınabilir.

Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik sürelerine ilişkin infaz süreci Bursa denetimli serbestlik ve infaz hukuku avukatı sayfasında da anlatılmaktadır.

5 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar? Suç Türüne Göre Tablo

Aşağıdaki tablo, suç tarihi 2026 olan, daha önce mahkûmiyeti bulunmayan, tutuklulukta geçen süresi olmayan ve iyi hâlli bir yetişkin hükümlü varsayılarak hazırlanmıştır:

Tablodaki süreler yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir. Kesin süre, infaz savcılığının düzenlediği müddetname (süre belgesi) ile belirlenir. Açık cezaevine ayrılma koşulları ve denetimli serbestlik kararı gibi etkenler de sonucu değiştirebilir.

Genel Kural: Cezanın Yarısı

2020’de yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’dan bu yana süreli hapis cezalarında genel koşullu salıverilme oranı yarıdır. Dolandırıcılık, hırsızlık ve yağma dışındaki malvarlığı suçları, kasten yaralamanın temel hâlleri ve tehdit gibi suçların büyük bölümü bu kapsamdadır.

Örneğin 5 yıl hapis cezası alan hükümlünün koşullu salıverilme tarihi, cezasının yarısı olan 2 yıl 6 ayın sonudur. Bundan bir yıl önce denetimli serbestliğe ayrılabildiği için, cezaevinde geçireceği süre kural olarak 1 yıl 6 aydır.

İstisna Suçlarda Oran Nasıl Değişir?

Kanun, bazı suçlar için daha yüksek koşullu salıverilme oranları öngörmüştür.

Üçte iki oranı: İnfaz Kanunu’nun 107. maddesine göre aşağıdaki suçlarda hükümlü cezasının üçte ikisini cezaevinde geçirmelidir:

• Kasten öldürme suçları (tamamlanmış hâli ve teşebbüs dâhil),
• Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın kanunda sayılan hâli,
• İşkence ve eziyet,
• Cinsel saldırı, reşit olmayanla cinsel ilişki ve cinsel taciz,
• Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar,
• Devlet sırlarına karşı suçlar.

Dörtte üç oranı: Örgüt kurma veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda, terör suçlarında ve uyuşturucu madde ticareti ile nitelikli cinsel suçlar gibi kanunda sayılan ağır suçlarda hükümlü cezasının dörtte üçünü cezaevinde geçirmelidir. Ancak uyuşturucu ticaretinde hapis cezasının alt sınırı on yıl olduğundan, bu suçta 5 yıllık bir ceza ancak çeşitli indirimler sonucunda ortaya çıkabilir. Bu suç grubunun infaz rejimi uyuşturucu ticareti suçu ve cezası hakkındaki yazımızda ayrıca anlatılmıştır.

Oranı belirleyen, mahkûmiyet hükmünde hangi kanun maddesinin uygulandığıdır. Suçun halk arasındaki adı değil, kararda yazan madde esas alınır.

Tekerrür Hâlinde Yatar

Önceki bir mahkûmiyetin kesinleşmesinden sonra kanunda belirtilen süre içinde yeniden suç işleyen kişi mükerrir sayılır. Mükerrir hükümlüler için süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür. Bu durumda 5 yıllık cezada koşullu salıverilme tarihi 3 yıl 9 aydır.

Tekerrürün varlığı, mahkûmiyet kararında açıkça belirtilmelidir. Önceki mahkûmiyetin niteliğine ve tarihine göre tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilir.

Denetimli Serbestlik: Son Bir Yıl

Hükümlü, koşullu salıverilme tarihine bir yıl veya daha az süre kaldığında, talebi üzerine ve infaz hâkimi kararıyla cezasının bu kısmını denetimli serbestlik altında, cezaevi dışında geçirebilir. Bunun için iki şart aranır: hükümlünün açık cezaevinde bulunması ya da açık cezaevine ayrılma hakkını kazanmış olması ve iyi hâlli olması.

Bazı hükümlü gruplarında bu süre daha uzundur:

• Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde 2 yıl,
• Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlülerde 3 yıl.

4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlar bakımından yeni bir şart daha vardır. Hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için, koşullu salıverilme tarihine kadar cezaevinde geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ve her hâlde en az beş günü cezaevinde geçirmiş olması gerekir. 5 yıllık cezada bu süre, genel kurala göre 3 ay olur. Denetimli serbestliğin şartları, yükümlülükleri ve ihlalin sonuçları denetimli serbestlik şartları ve ihlali hakkındaki yazımızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Suç Tarihi Neden Önemlidir?

İnfaz hukukunda aynı cezanın yatarı, suç tarihine göre farklılaşabilir. Farklı dönemlerde çıkarılan kanunlar ve geçici maddeler, farklı tarihlerde işlenen suçlara farklı kurallar uygular. Özellikle şu tarihler önemlidir:

• 30 Mart 2020’den önce işlenen suçlar: 7242 sayılı Kanun’un geçici hükümleri kapsamında, kanunda sayılan istisna suçlar dışında denetimli serbestlik süresi 3 yıl olarak uygulanabilmektedir. Bu nedenle 5 yıllık bir cezada cezaevinde geçirilecek süre çok kısalabilir.
• 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlar: Yukarıda açıklanan onda bir ve en az beş gün cezaevinde kalma şartı uygulanır.

Bu nedenle suç tarihi farklı olan iki hükümlünün aynı 5 yıllık cezası, farklı sürelerle infaz edilebilir. Kesin hesap, suç tarihi dikkate alınarak müddetname üzerinden yapılmalıdır.

Tutuklulukta Geçen Süre Cezadan Düşülür mü?

Evet. Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler, Türk Ceza Kanunu’nun 63. maddesi uyarınca cezadan mahsup edilir. Örneğin genel kurala tabi bir suçtan 5 yıl ceza alan ve yargılama boyunca 8 ay tutuklu kalan hükümlünün bu 8 ayı cezadan düşülür. Böylece cezaevinde kalması gereken süre yaklaşık 10 aya iner.

Adli kontrol kapsamında konutu terk etmeme (ev hapsi) yükümlülüğü altında geçirilen süre de her iki gün bir gün sayılarak mahsup edilir. İmza yükümlülüğü veya yurt dışı yasağı altında geçen süreler ise cezadan düşülmez. Adli kontrol türleri ve ev hapsinin mahsup kuralı, adli kontrol ve imza yükümlülüğü hakkındaki yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

13. Yargı Paketi ile İnfaz Kuralları Değişecek mi?

Ekim 2026 itibarıyla koşullu salıverilme oranlarını veya denetimli serbestlik sürelerini değiştiren yeni bir kanun yürürlüğe girmemiştir. En son yürürlüğe giren 12. Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun) infaz oranlarına dokunmamıştır. Kamuoyunda 13. Yargı Paketi kapsamında bazı ağır suçlarda oranların artırılacağı ya da denetimli serbestlik süresinin uzatılacağı konuşulsa da, bunlar henüz kanunlaşmamış beklentilerdir. Bu nedenle bugün yapılacak bir infaz hesabı, yukarıda açıklanan yürürlükteki kurallara göre yapılmalıdır.

İleride bir değişiklik yapılması hâlinde bunun mevcut hükümlülere etkisi de önemlidir. Türk Ceza Kanunu’nun 7. maddesine göre infaz rejimine ilişkin hükümler kural olarak derhâl uygulanır; ancak koşullu salıverilme ve tekerrüre ilişkin hükümler bu kuralın dışındadır. Yani koşullu salıverilme oranlarını ağırlaştıran bir değişiklik, kural olarak yürürlüğe girmeden önce işlenmiş suçlara uygulanmaz. Lehe bir değişiklik olursa ise geçiş hükümlerine göre mevcut hükümlüler de bundan yararlanabilir.

Çocuk Yaşta İşlenen Suçlarda Hesap

Hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirdiği her gün, koşullu salıverilme hesabında iki gün olarak sayılır. Ayrıca suç tarihinde 18 yaşından küçük olan kişiler hakkında cezalar kanunda öngörülen oranlarda indirilerek verilir. Suç tarihi 30 Mart 2020’den önce olan çocuk hükümlüler için geçici maddelerde ek avantajlar da bulunmaktadır.

Açık Cezaevi ve Kapalı Cezaevi

5 yıllık bir cezanın infazı çoğunlukla kapalı cezaevinde başlar. Hükümlü, “Hükümlülerin Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılmalarına İlişkin Yönetmelik”te öngörülen süre ve iyi hâl şartlarını sağladığında açık cezaevine ayrılır. Açık cezaevinde hükümlüler, belirli koşullarla çalışma, izin ve dışarıyla temas imkânlarından daha geniş ölçüde yararlanır. Denetimli serbestliğe geçiş için de açık cezaevinde bulunma veya bu hakkı kazanmış olma şartı aranır.

Disiplin cezaları, açık cezaevine ayrılmayı ve koşullu salıverilmeyi geciktirebilir. Bu nedenle cezaevindeki davranışlar, fiilen yatılacak süreyi doğrudan etkiler.

5 Yıllık Ceza Paraya Çevrilebilir veya Ertelenebilir mi?

Hayır. Kasıtlı suçlarda hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi yalnızca bir yıl veya daha az süreli cezalarda mümkündür. Taksirli suçlarda ise bu sınır uygulanmaz; bilinçli taksir hâli dışında daha uzun süreli cezalar da çevrilebilir. Cezanın ertelenmesi ise iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları için öngörülmüştür; suç tarihinde 18 yaşından küçük veya 65 yaşından büyük olanlarda bu sınır üç yıldır.

Bu nedenle kasıtlı bir suçtan verilen 5 yıllık ceza doğrudan infaz edilir. Ceza çevirme kurumunun sınırları hapis cezasının paraya çevrilmesi hakkındaki yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

İnfaz Sürecinde Hukuki Destek

Yatar hesabı, suç tarihi, suç türü, tekerrür, mahsup ve geçici maddeler gibi birçok değişkene bağlıdır. İnfaz savcılığının düzenlediği müddetnamede yapılan bir hesap hatası, hükümlünün aylarca fazla cezaevinde kalmasına yol açabilir. Avukat desteği özellikle şu konularda sonucu etkiler:

• Müddetnamenin denetlenmesi ve hatalara karşı infaz hâkimliğine başvurulması,
• Açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlik taleplerinin zamanında yapılması,
• Disiplin cezalarına itiraz edilmesi.

Bir Bursa Ceza Avukatı, bu konularda hükümlüye ve ailesine somut katkı sağlar. Müebbet cezalar ve birden fazla mahkûmiyet hâlindeki infaz süreleri ise müebbet hapis cezası ve yatar süreleri hakkındaki yazımızda ayrıca anlatılmıştır.

Sık Sorulan Sorular

5 yıl ceza alan kaç yıl yatar?

Genel kurala tabi suçlarda cezanın yarısı olan 2 yıl 6 ayda koşullu salıverilme gündeme gelir. Son bir yılın denetimli serbestlikle geçirilmesiyle, cezaevinde kalınacak süre yaklaşık 1 yıl 6 ay olur. İstisna suçlarda, örgütlü suçlarda ve tekerrür hâlinde bu süre uzar.

5 yıl hapis cezası alan kişi açık cezaevine gider mi?

İnfaz çoğunlukla kapalı cezaevinde başlar. Hükümlü, yönetmelikteki süre ve iyi hâl şartlarını sağladığında açık cezaevine ayrılır. Denetimli serbestliğe geçmek için de açık cezaevinde bulunma veya bu hakkı kazanmış olma şartı aranır.

Tutuklu kaldığım süre 5 yıldan düşülür mü?

Evet. Gözaltı ve tutuklulukta geçen süre cezadan mahsup edilir ve cezaevinde kalınacak süre bu kadar kısalır. Ev hapsinde geçen süre ise her iki gün bir gün sayılarak mahsup edilir.

Kasten öldürmeye teşebbüsten 5 yıl ceza alan ne kadar yatar?

Kasten öldürme suçlarında koşullu salıverilme oranı üçte ikidir. Bu nedenle 5 yıllık cezada koşullu salıverilme 3 yıl 4 ayda gerçekleşir. Son bir yılın denetimli serbestlikle geçirilmesiyle cezaevinde kalınacak süre yaklaşık 2 yıl 4 ay olur.

5 yıllık ceza ertelenebilir mi?

Hayır. Erteleme yalnızca iki yıl veya daha az süreli hapis cezalarında mümkündür; suç tarihinde 18 yaşından küçük veya 65 yaşından büyük olanlarda bu sınır üç yıldır. 5 yıllık ceza ertelenemez ve paraya da çevrilemez.

Yatar hesabını kim yapar, hata varsa ne yapılır?

Kesin hesabı, hükmü infaz eden Cumhuriyet başsavcılığı müddetname ile yapar. Müddetnamede hata olduğu düşünülüyorsa infaz hâkimliğine başvurularak düzeltilmesi istenebilir. İnternetteki hesaplama araçları yalnızca tahmini sonuç verir.

İyi hâlli olmazsam ne olur?

Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik iyi hâl şartına bağlıdır. Disiplin cezası alan veya iyi hâlli sayılmayan hükümlünün tahliyesi gecikebilir. Bu durumda hükümlü, iyi hâl şartları oluşana kadar cezasını cezaevinde çekmeye devam eder.

5 Yıllık Cezanın İnfazında Doğru Hesabın Önemi

5 yıl ceza alan bir kişinin cezaevinde geçireceği süre, suç türüne göre yaklaşık 1 yıl 6 ay ile 2 yıl 9 ay arasında değişir. Suç tarihi, tutuklulukta geçen süre ve tekerrür gibi etkenler bu süreyi daha da değiştirebilir. İnternetteki genel hesaplamalar tek bir rejim varmış gibi sonuç verse de gerçek süre, mahkûmiyet kararındaki madde ve suç tarihine göre düzenlenen müddetnameye bağlıdır. Bu nedenle her dosyanın kendi koşulları içinde hesaplanması, hükümlünün haklarının eksiksiz kullanılmasını sağlar.

Avukat Tamer Ayhan

Av. Tamer Ayhan, Uluslararası Final Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur (2019 – 2023) ve Bursa Barosu’na kayıtlıdır (Baro Sicil No: 8889). Hukuk eğitimi öncesinde Sakarya Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünü tamamlamıştır (2014 – 2018). Bursa’da ceza hukuku ve icra hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir. Adli tıp, infaz uygulamaları, kişisel verilerin korunması ve AİHM kararları konularında eğitim ve seminerlere katılmıştır.