Sözlü tehdit; tanık beyanları, mağdurun tehdit anında aldığı ses veya görüntü kaydı, olayın öncesi ve sonrasına ait mesajlaşmalar, kamera kayıtları ve telefon görüşme kayıtları (HTS) gibi delillerle ispatlanabilir. Ceza muhakemesinde her türlü hukuka uygun delil kullanılabilir. Mahkeme bu delilleri birlikte değerlendirir. Yargıtay uygulamasında, başka türlü delil elde etme imkânı bulunmayan mağdurun kendisine yönelik tehdidi o anda kaydetmesi, kural olarak hukuka uygun kabul edilmektedir. Bu yazıda tehdit suçunun unsurlarını ve cezasını, sözlü tehdidin hangi delillerle ispatlanabileceğini, ses kaydının hangi durumda hukuka uygun sayıldığını ve şikâyet sürecinde nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıklıyoruz.
Tehdit Suçu Nedir, Cezası Nedir?
Türk Ceza Kanunu’nun 106. maddesine göre tehdit, bir kişiyi kendisinin veya bir yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına ya da malvarlığına yönelik bir kötülük yapılacağından bahisle korkutmaktır. Ceza, tehdidin içeriğine göre değişir:
| Tehdidin Türü | Öngörülen Ceza | Şikâyet |
|---|---|---|
| Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit | 6 aydan 2 yıla kadar hapis; kadına karşı işlenirse alt sınır 9 ay | Şikâyet aranmaz |
| Malvarlığı bakımından büyük zarar veya sair bir kötülük yapılacağından bahisle tehdit | 6 aya kadar hapis veya adli para cezası | Şikâyete bağlıdır |
| Silahla, kimliği gizleyerek, birden fazla kişiyle birlikte veya suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanarak tehdit | 2 yıldan 5 yıla kadar hapis | Şikâyet aranmaz |
“Seni öldürürüm” veya “bacaklarını kırarım” gibi sözler hayata ve vücut dokunulmazlığına yönelik tehdittir. Tehdidin ciddi olması ve mağdurda korku yaratmaya elverişli olması aranır. Tehdit edilen kötülüğün gerçekten yapılması veya mağdurun fiilen korkması gerekmez. Ancak açıkça şaka niteliğindeki veya içi boş öfke sözleri tehdit sayılmayabilir.
Tehdit ve hakaret suçlarında şikâyet ve savunma süreci hakkında hakaret ve tehdit suçlarında avukat desteği sayfasından ayrıntılı bilgi edinilebilir.
Sözlü Tehdidin İspatındaki Zorluk
Mesajla veya sosyal medya üzerinden yapılan tehdit yazılı iz bırakır. Yüz yüze veya telefonda söylenen sözler ise çoğu zaman yalnızca taraflar arasında kalır. Şüphelinin tehdidi inkâr ettiği ve başka delil bulunmadığı durumlarda, yalnızca mağdurun beyanına dayanarak mahkûmiyet kararı verilmesi güçtür. Ceza yargılamasında şüpheden sanık yararlanır.
Bu nedenle sözlü tehdit dosyalarında asıl mesele, mağdurun beyanını destekleyen ek delillerin bulunup bulunmadığıdır. Mahkeme, tek başına yetersiz kalan delillerin bir araya gelerek olayı doğrulayıp doğrulamadığına bakar.
Tanık Beyanı
Tehdidi doğrudan duyan veya gören tanık, sözlü tehdidin en güçlü ispat araçlarından biridir. Hakaret suçunda gıyapta işlenen fiil için en az üç kişinin varlığı aranırken, tehditte böyle bir sayı şartı yoktur. Tek bir güvenilir tanık bile yeterli olabilir.
Tanık beyanının değerlendirilmesinde mahkemenin baktığı başlıca noktalar şunlardır:
- Tanığın olay yerinde gerçekten bulunup bulunmadığı,
- Sözleri doğrudan duyup duymadığı ya da olayı yalnızca başkasından dinleyip dinlemediği (duyuma dayalı tanıklık),
- Taraflarla yakınlık veya husumet ilişkisi,
- Anlatımının diğer delillerle ve tarafların beyanlarıyla uyumu.
Mağdurun yakınlarının tanıklığı tek başına geçersiz değildir. Ancak güvenilirliği diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Ses Kaydı Delil Olarak Kullanılabilir mi?
Bu, sözlü tehdit dosyalarındaki en çok tartışılan konudur. Kişilerin rızası olmadan konuşmalarını kaydetmek, kural olarak TCK 133’teki suçu oluşturabilir. Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller de hükme esas alınamaz.
Ancak Yargıtay uygulamasında önemli bir istisna kabul edilmektedir. Kendisine karşı suç işlenen mağdurun, aniden gelişen ve başka türlü delil elde etme imkânı bulunmayan bir durumda, suçun işlendiği sırada yaptığı kayıt hukuka uygun sayılmaktadır. Bu tür bir kayıt, suçun ispatı için delil olarak kullanılabilir. Bu istisnanın uygulanabilmesi için Yargıtay kararlarında öne çıkan şartlar şunlardır:
- Kaydın, mağdurun kendisine yönelik suçun işlendiği sırada yapılmış olması,
- Olayın aniden gelişmiş veya tekrarlayan bir tehdit örüntüsünün parçası olması,
- Başka türlü delil elde etme imkânının bulunmaması,
- Kaydın yalnızca suçun ispatı amacıyla kullanılması ve üçüncü kişilerle paylaşılmaması.
Buna karşılık önceden planlanarak ve karşı tarafı belirli sözleri söylemeye kışkırtmak amacıyla yapılan kayıtlar tartışmalı hâle gelebilir. Üçüncü kişiler arasındaki konuşmaların gizlice kaydedilmesi ise hukuka aykırı kabul edilebilir. Kaydın sosyal medyada paylaşılması da ayrı bir suç oluşturabilir.
Ses kaydı savcılığa orijinal dosya olarak ve mümkünse kaydın alındığı cihazla birlikte sunulmalıdır. Gerektiğinde kaydın montaj olup olmadığı ve sesin şüpheliye ait olup olmadığı bilirkişi incelemesiyle tespit edilir.
Mesajlar ve Yazışmalar
Sözlü tehdit tek başına iz bırakmasa da, tehdit öncesinde veya sonrasında yapılan yazışmalar olayı doğrulayan önemli delillerdir. Örneğin “dün söylediklerimi unutma”, “o sözümün arkasındayım” gibi mesajlar ya da tehdidin ardından gönderilen özür mesajları bu nitelikte olabilir. Mesajlar, tehdidin ciddiyetini ve taraflar arasındaki husumeti de ortaya koyar.
Yazışmalar delil olarak sunulurken şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Ekran görüntülerinde gönderenin numarası veya hesap adı, tarih ve saat görünmelidir.
- Mesajlar silinmemeli; telefon değiştirilecekse yedek alınmalıdır.
- Gerekirse savcılıktan, telefonun incelenerek yazışmaların bilirkişi raporuyla tespit edilmesi istenebilir.
Mesajla gönderilen bir tehdit ise başlı başına doğrudan delildir. Sahte veya kimliği gizlenmiş bir hesaptan gönderilen tehdit mesajı, kimliği gizleyerek tehdit kapsamında daha ağır cezayı gerektirebilir. Hesabın kime ait olduğunun tespiti gibi teknik konularda bilişim suçları ve dijital delil süreci sayfası incelenebilir.
Telefon Kayıtları (HTS) ve Kamera Görüntüleri
Telefonla yapılan sözlü tehditte, görüşmenin içeriği kayıtlı değilse bile şüphelinin mağdurla olay tarihinde ve saatinde telefonla görüştüğü HTS kayıtlarıyla ispatlanabilir. HTS kayıtları konuşmanın içeriğini göstermez, ancak görüşmenin varlığını, saatini ve süresini ortaya koyar. Bu bilgiler mağdurun ve tanıkların anlatımını destekler. Bu kayıtlar savcılık kararıyla operatörlerden istenir.
Yüz yüze tehditlerde ise olay yerindeki güvenlik kameraları; şüphelinin orada bulunduğunu, tarafların karşılaştığını ve olayın gelişimini gösterebilir. Kamera kayıtları çoğu zaman birkaç gün veya birkaç hafta içinde silindiği için, kaydın varlığı şikâyet sırasında hemen bildirilmeli ve savcılıktan kayıtların istenmesi talep edilmelidir.
Delilleri Birlikte Değerlendirme
Mahkemeler sözlü tehdit dosyalarında çoğu zaman tek bir kesin delil yerine, birbirini destekleyen delillerin oluşturduğu bütüne bakar. Örneğin mağdurun tutarlı beyanı, olay saatinde tarafların görüştüğünü gösteren HTS kaydı, mağdurun hemen ardından yakınına gönderdiği “beni tehdit etti” mesajı ve taraflar arasındaki önceki husumet birlikte değerlendirildiğinde, mahkûmiyet için yeterli kanaat oluşabilir. Aynı mağdur beyanı, hiçbir destekleyici delil olmadığında ise yetersiz kalabilir.
Mağdurun şikâyetini olaydan hemen sonra yapması ve ilk beyanından itibaren tutarlı anlatımı da güvenilirlik açısından önem taşır. Delillerin şikâyet aşamasında nasıl sunulacağı savcılığa şikâyet dilekçesi yazımızda anlatılmıştır.
Tehdit Suçunda Uzlaştırma ve Şikâyet Süresi
Malvarlığına yönelik veya “sair bir kötülük” içeren tehdit şikâyete bağlıdır. Mağdur, faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır. Hayata ve vücut dokunulmazlığına yönelik tehdidin temel hâli resen soruşturulur, ancak uygulamada uzlaştırma kapsamında değerlendirilmektedir. Uzlaştırma sağlanırsa dosya kapanır. Silahla veya diğer nitelikli hâllerle işlenen tehdit ise uzlaştırma dışındadır.
Tehdit Dosyalarında Hukuki Destek
Sözlü tehdit dosyalarında sonuç, delillerin ne kadar erken ve doğru biçimde toplandığına bağlıdır. Kamera kayıtlarının silinmeden istenmesi, HTS kayıtlarının talep edilmesi, ses kaydının hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi ve tanıkların doğru tespit edilmesi şikâyetin başarısını belirler. Bir Bursa Ceza Avukatı; delil toplama taleplerinin hazırlanması, şikâyetçi veya şüpheli açısından savunmanın kurulması ve ses kaydı gibi tartışmalı delillerin hukuka uygunluğunun tartışılması konularında somut katkı sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Tanık olmadan sözlü tehdit ispatlanabilir mi?
Mümkündür, ancak zordur. Mağdurun beyanını destekleyen başka deliller gerekir: ses kaydı, olay öncesi ve sonrasına ait mesajlar, HTS kayıtları veya kamera görüntüleri bunlara örnektir. Yalnızca mağdurun beyanına dayanan ve şüphelinin inkâr ettiği dosyalarda mahkûmiyet kararı verilmesi güçtür.
Gizlice aldığım ses kaydı delil olur mu?
Yargıtay uygulamasında, kendisine yönelik tehdidi o anda başka türlü ispat imkânı olmadığı için kaydeden mağdurun kaydı kural olarak hukuka uygun kabul edilmektedir. Ancak planlı kışkırtmayla alınan veya üçüncü kişiler arasındaki konuşmaların kaydı tartışmalı olabilir. Kayıt üçüncü kişilerle paylaşılmamalıdır.
WhatsApp ekran görüntüsü yeterli delil midir?
Ekran görüntüsü önemli bir delildir. Ancak itiraz edilirse mesajların telefon üzerinden bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesi gerekebilir. Bu nedenle mesajlar silinmemeli ve telefon korunmalıdır.
“Seni öldürürüm” demenin cezası nedir?
Hayata yönelik tehdit olduğundan altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir. Kadına karşı işlenirse alt sınır dokuz aydır. Silahla veya diğer nitelikli hâllerle işlenirse ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir.
Telefonda tehdit edildim ama kaydım yok, ne yapabilirim?
Şikâyetinizde görüşmenin tarih ve saatini belirtin ve HTS kayıtlarının istenmesini talep edin. Görüşme sırasında yanınızda biri varsa tanık olarak gösterin. Görüşmeden hemen sonra birine anlattıysanız veya mesaj gönderdiyseniz bunları da delil olarak sunun.
Tehdit edildiğimi ispatlayamazsam iftiradan yargılanır mıyım?
Hayır. Şikâyetin delil yetersizliğinden sonuçsuz kalması iftira anlamına gelmez. İftira suçu, kişinin işlemediğini bildiği hâlde birine suç isnat edilmesiyle oluşur. Gerçekte yaşanan bir olayı anlatan kişi, ispat edemese bile iftira suçundan sorumlu tutulmaz.
Sözlü Tehditte Delillerin Zamanında Korunması
Sözlü tehdit iz bırakmayan bir suç gibi görünse de doğru zamanda toplanan delillerle ispatlanabilir. Tanıkların, ses kayıtlarının, mesajların, HTS kayıtlarının ve kamera görüntülerinin birlikte değerlendirilmesi sonucu belirler. Bu delillerin önemli bir kısmı kısa sürede kaybolabildiğinden, tehdidin ardından gecikmeden şikâyette bulunulması ve delillerin korunması gerekir.

Av. Tamer Ayhan, Uluslararası Final Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur (2019 – 2023) ve Bursa Barosu’na kayıtlıdır (Baro Sicil No: 8889). Hukuk eğitimi öncesinde Sakarya Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünü tamamlamıştır (2014 – 2018). Bursa’da ceza hukuku ve icra hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir. Adli tıp, infaz uygulamaları, kişisel verilerin korunması ve AİHM kararları konularında eğitim ve seminerlere katılmıştır.



Yorumlar kapalıdır.