Tamer Ayhan Hukuk Bürosu

Bursa’da ceza hukuku alanında soruşturma, ağır ceza, tutuklama, istinaf ve infaz süreçlerinde hukuki danışmanlık ve savunma.

Selamet Mah. Vardar Cad. No:7 Kat:3 D:30, Osmangazi/Bursa

0532 161 47 20

info@avtamerayhan.com

İletişim ve yol tarifi →

Gözaltı Süresi Kaç Gün? Şüphelinin Hakları ve Avukat Talebi

Gözaltı Süresi Kaç Gün? Şüphelinin Hakları ve Avukat Talebi
Yazar: Avukat Tamer Ayhan 1 Ekim 2026Soruşturma Bursa Barosu Sicil No: 8889

Gözaltı süresi, bireysel suçlarda yakalama anından itibaren 24 saattir. Yakalama yerine en yakın hâkime gönderilmek için gereken yol süresi buna dahil değildir; yol süresi de en fazla 12 saattir. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı, gözaltı süresini her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün daha uzatabilir. Böylece toplu suçlarda gözaltı en fazla 4 güne çıkabilir. Gözaltındaki kişi, ilk andan itibaren avukat isteme, susma ve yakınlarına haber verilmesini isteme gibi haklara sahiptir. Bu yazıda gözaltı sürelerini, sürenin uzatılmasını ve gözaltına itirazı ele alıyoruz. Ayrıca şüphelinin haklarını, avukat talebinin nasıl yapılacağını ve ifade vermeden önce nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıklıyoruz.

Yakalama ile Gözaltı Arasındaki Fark

Yakalama, bir kişinin suç şüphesiyle özgürlüğünün kolluk tarafından geçici olarak kısıtlanmasıdır. Gözaltı ise yakalanan kişinin soruşturma için tutulmaya devam edilmesidir ve bu kararı Cumhuriyet savcısı verir. Yakalanan her kişi gözaltına alınmaz. Savcı, olayın durumuna göre kişinin ifadesinin alınıp serbest bırakılmasına da karar verebilir.

Kanuna göre gözaltı kararı verilebilmesi için iki şart birlikte aranır. Birincisi, gözaltının soruşturma bakımından zorunlu olmasıdır. İkincisi, kişinin suçu işlediğini düşündüren somut delillerin bulunmasıdır. Yalnızca şüphe ya da ihbar tek başına gözaltı için yeterli değildir. Gözaltı süreci ve bu aşamada verilen hukuki destek hakkında ceza soruşturması, gözaltı ve ifade süreci sayfasından ayrıntılı bilgi edinilebilir.

Gözaltı Süresi Kaç Gündür?

Gözaltı süreleri Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 91. maddesinde düzenlenmiştir:

Durum Azami Gözaltı Süresi
Bireysel suçlar 24 saat (yol süresi hariç; yol süresi en fazla 12 saat)
Toplu olarak işlenen suçlar 24 saat; savcının yazılı emriyle her defasında 1 günü geçmemek üzere 3 gün uzatılabilir (toplam en fazla 4 gün)
Terör suçları Terörle Mücadele Kanunu’ndaki özel hükümlere göre daha uzun süreler uygulanabilir

Toplu suçlarda süre ancak iki gerekçeyle uzatılabilir: delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu. Bu uzatma yazılı bir emirle yapılmalıdır. Terör suçlarına ilişkin gözaltı süreleri son yıllarda geçici hükümlerle birkaç kez değiştirildiği için, bu dosyalarda gözaltı tarihinde yürürlükte olan hükmün ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Gözaltı Süresi Dolunca Ne Olur?

Gözaltı süresi dolmadan şüpheli ya serbest bırakılır ya da hâkim önüne çıkarılır. Serbest bırakılma, ifadesi alındıktan sonra savcı kararıyla olur. Hâkim önüne çıkarılma ise savcının tutuklama veya adli kontrol talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edilmesidir. Kanunda öngörülen süreyi aşan gözaltı hukuka aykırıdır.

Hukuka aykırı gözaltı iki sonuç doğurabilir. Birincisi, kişi CMK 141 uyarınca tazminat isteyebilir. İkincisi, işlemi yapan kamu görevlileri hakkında sorumluluk gündeme gelebilir.

Gözaltı ya serbest bırakılmayla ya da hâkim önüne çıkarılmayla sona erer. Hâkim, dosyaya göre şüpheliyi serbest bırakabilir, adli kontrol altına alabilir ya da tutuklayabilir. Tutuklama kararına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinin nasıl hazırlanacağı ceza kararına itiraz dilekçesi hakkındaki yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Gözaltına İtiraz Edilebilir mi?

Evet. Yakalama işlemine, gözaltına alma kararına veya gözaltı süresinin uzatılmasına karşı, kişinin hemen serbest bırakılması için sulh ceza hâkimine başvurulabilir. Başvuruyu yakalanan kişinin kendisi yapabileceği gibi şu kişiler de yapabilir: müdafii (avukatı), kanuni temsilcisi, eşi ve birinci ya da ikinci derece kan hısımları.

Sulh ceza hâkimi dosyayı inceler ve başvuruyu derhâl, en geç 24 saat içinde sonuçlandırır. Gözaltının yerinde olmadığını tespit ederse kişinin serbest bırakılmasına karar verir. Yerinde bulursa başvuruyu reddeder.

Gözaltındaki Şüphelinin Hakları Nelerdir?

Şüpheli, yakalandığı andan itibaren kanunun tanıdığı temel haklara sahiptir. Kolluk bu hakları ifade alınmadan önce şüpheliye bildirmek zorundadır:

  • Suçlamayı öğrenme hakkı: Kişi, hangi suçla itham edildiğini öğrenme hakkına sahiptir.
  • Avukat isteme hakkı: Kişi, istediği avukatı seçebilir. Avukat tutacak durumda değilse barodan ücretsiz avukat görevlendirilmesini isteyebilir.
  • Susma hakkı: Kişi, suçlamayla ilgili açıklama yapmak zorunda değildir. Susması aleyhine delil olarak kullanılamaz.
  • Yakınlarına haber verilmesini isteme hakkı: Yakalama ve gözaltı süresinin uzatılması, savcının emriyle kişinin bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin bildirilir. Yabancı uyruklu kişiler, ayrıca konsolosluklarına haber verilmesini isteyebilir.
  • Delil toplanmasını isteme hakkı: Kişi, lehine olan delillerin toplanmasını talep edebilir.
  • Kendisi ve yakınları aleyhine tanıklık yapmama hakkı: Kimse, kendisini veya kanunda sayılan yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya zorlanamaz.
  • Sağlık kontrolü: Gözaltına girişte ve çıkışta hekim muayenesi yapılır ve rapor alınır.

İfade alınırken şüpheliye kötü davranmak, ona eziyet etmek, zorla ilaç vermek, yormak, tehdit etmek veya kanuna aykırı bir menfaat vaat etmek yasaktır. Bu yöntemlerle alınan ifadeler, şüpheli sonradan rıza gösterse bile delil olarak kullanılamaz.

Gözaltında Avukat Nasıl Talep Edilir?

Şüpheli, ifade alınmadan önce “avukat istiyorum” demesi yeterlidir. Bu talep tutanağa geçirilir. İki yol vardır:

  1. Kendi avukatını istemek: Şüpheli, tanıdığı veya ailesinin bulduğu bir avukatın adını verebilir. Avukat, gözaltı yerine gelerek şüpheliyle görüşür ve ifadede hazır bulunur.
  2. Barodan avukat istemek: Şüpheli avukat seçme imkânı olmadığını belirtirse, kolluk veya savcılık baro aracılığıyla bir müdafi görevlendirir. Bu hizmet için şüpheliden ücret alınmaz.

Bazı durumlarda şüpheli istemese bile avukat görevlendirilmesi zorunludur. Kanun buna zorunlu müdafilik adını verir ve şu kişiler için uygulanır:

  • Çocuklar,
  • Kendisini savunamayacak derecede malul olanlar,
  • Sağır veya dilsiz olanlar,
  • Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçla suçlananlar.

Avukatla Görüşme Hakkı Kısıtlanabilir mi?

Kural olarak şüpheli, avukatıyla her zaman ve başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir. Yazışmaları da denetlenemez.

Bunun kanunda sayılan tek istisnası, örgütlü suçlar ve terör suçları gibi bazı ağır suçlardır. Bu suçlarda savcının istemi ve hâkim kararıyla, gözaltındaki kişinin avukatıyla görüşme hakkı 24 saat süreyle kısıtlanabilir. Ancak bu kısıtlama süresince şüphelinin ifadesi alınamaz. Yani kısıtlama, avukatsız ifade almak için kullanılamaz.

Ayrıca soruşturmanın amacı tehlikeye girecekse, avukatın dosyayı inceleme ve belge örneği alma yetkisi hâkim kararıyla kısıtlanabilir. Buna rağmen yakalanan kişinin ifade tutanağı, bilirkişi raporları ve şüphelinin hazır bulunmaya yetkili olduğu işlemlere ait tutanaklar kısıtlama kapsamına alınamaz.

İfade Vermeden Önce Nelere Dikkat Edilmelidir?

Gözaltındaki ifade, soruşturmanın ve çoğu zaman davanın yönünü belirler. Kolluktaki ifadenin hukuki değeri konusunda önemli bir kural vardır: avukat bulunmadan kollukta alınan ifade, şüpheli bunu sonradan hâkim veya mahkeme önünde doğrulamadıkça hükme esas alınamaz. Buna rağmen aceleyle ve avukatsız verilen çelişkili beyanlar, sonraki aşamalarda savunmayı zorlaştırabilir.

Bu nedenle şu noktalar önem taşır:

  • Suçlamayı ve dosyadaki temel delilleri öğrenmeden ayrıntılı açıklama yapılmamalıdır. Avukat gelene kadar susma hakkı kullanılabilir.
  • İfade tutanağı imzalanmadan önce baştan sona okunmalıdır. Söylenmeyen ya da farklı yazılan cümleler varsa düzeltilmesi istenmelidir.
  • Başka kişileri ilgilendiren iddialarda tahmine dayalı beyan verilmemelidir.
  • Kötü muamele, sağlık sorunu veya hakların hatırlatılmaması gibi durumlar varsa bunlar tutanağa geçirilmelidir.

Uygulamada gözaltı çoğu zaman bir şikâyet veya ihbarla başlayan soruşturmanın ilk adımıdır. Soruşturmanın nasıl başladığı ve müştekinin hakları, savcılığa şikâyet dilekçesi hakkındaki yazımızda ele alınmıştır. Hesabının dolandırıcılıkta kullanıldığı iddiasıyla ifadeye çağrılan kişilerin ilk ifadede dikkat etmesi gerekenler ise IBAN kiralama ve hesap kullandıranın sorumluluğu yazımızda ayrıca açıklanmıştır.

Çocukların Gözaltına Alınması

Suç tarihinde 12 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında ceza soruşturması yapılamaz. Bu çocuklar yalnızca kimlik tespiti için tutulabilir.

12-18 yaş arasındaki çocuklar için özel kurallar uygulanır:

  • Gözaltına alınmaları istisnai bir tedbirdir.
  • Durum derhâl ailesine ve barosuna bildirilir.
  • İfadeleri avukat bulunmadan alınamaz.
  • İfadeleri kural olarak çocuk bürosu savcısı tarafından alınır.
  • Yetişkinlerle aynı yerde tutulamazlar.

Gözaltı Sürecinde Hukuki Destek

Gözaltı birkaç saat ile birkaç gün arasında süren kısa bir dönemdir; ancak bu sürede verilen kararlar ve beyanlar tüm dosyanın seyrini etkiler. Avukatın bu aşamada yaptığı başlıca işler şunlardır:

  • İfade öncesinde şüpheliyle görüşmek ve dosyadaki suçlamayı değerlendirmek,
  • Gözaltı süresinin aşılıp aşılmadığını denetlemek,
  • Gerektiğinde sulh ceza hâkimliğine gözaltıya itiraz etmek,
  • Tutuklama talebi hâlinde adli kontrolün yeterli olacağını gerekçelendirmek.

Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı veya kolluk birimlerinde yürütülen soruşturmalarda bir Bursa Ceza Avukatı, gözaltının ilk saatinden itibaren şüphelinin haklarının korunması ve ifadenin hukuka uygun alınması konusunda somut katkı sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Gözaltı süresi kaç saattir?

Bireysel suçlarda gözaltı süresi yakalama anından itibaren 24 saattir. Yol süresi buna dahil değildir ve en fazla 12 saattir. Toplu suçlarda savcı süreyi her defasında bir gün olmak üzere üç gün uzatabilir. Böylece toplam süre en fazla dört gün olur.

Gözaltında avukat istemek zorunlu mu?

Kural olarak isteğe bağlıdır; şüpheli avukat istemeyebilir. Ancak çocuklar, kendini savunamayacak derecede malul olanlar, sağır veya dilsizler ve alt sınırı beş yılı aşan hapis cezası gerektiren suçlarla suçlananlar için avukat görevlendirilmesi zorunludur.

Barodan avukat istersem ücret öder miyim?

Hayır. Gözaltı ve ifade aşamasında baro tarafından görevlendirilen avukat için şüpheliden ücret alınmaz. Şüpheli dilerse daha sonra kendi seçtiği bir avukatla da çalışabilir.

Susma hakkımı kullanırsam aleyhime olur mu?

Hayır. Susma hakkı anayasal bir haktır ve kullanılması suçun kabulü anlamına gelmez; aleyhe delil olarak değerlendirilemez. Özellikle avukat gelmeden önce ve suçlama netleşmeden bu hakkı kullanmak, çelişkili beyan riskini önler.

Gözaltına alınan kişinin ailesine haber verilir mi?

Evet. Yakalama ve gözaltı süresinin uzatılması, savcının emriyle kişinin bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin bildirilir. Çocuklarda aileye bildirim derhâl yapılır.

Gözaltı süresi aşılırsa ne olur?

Kanuni süreyi aşan gözaltı hukuka aykırıdır. Kişi derhâl serbest bırakılmalı veya hâkim önüne çıkarılmalıdır. Süre aşımı nedeniyle CMK 141 uyarınca tazminat talep edilebilir.

Kollukta verdiğim ifadeyi sonra değiştirebilir miyim?

Avukat bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Şüpheli savcılıkta ve mahkemede farklı beyanda bulunabilir. Ancak beyanlar arasındaki çelişkilerin nedeni açıklanmazsa, güvenilirlik değerlendirmesinde aleyhe sonuç doğurabilir.

Gözaltı Aşamasında Hakların Zamanında Kullanılması

Gözaltı süresi kısa olsa da ceza sürecinin en belirleyici evresidir. Bu dönemde şu adımların zamanında atılması büyük önem taşır: sürelerin takip edilmesi, avukat talebinin ilk anda yapılması, susma hakkının bilinçli kullanılması, ifade tutanağının dikkatle okunması ve gerektiğinde gözaltıya itiraz edilmesi. Terör ve toplu suç dosyalarında özel süre ve kısıtlama kuralları uygulanabildiğinden, her dosyanın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi, sonraki aşamalarda telafisi güç sonuçların önüne geçer.

Author Image

Avukat Tamer Ayhan

Av. Tamer Ayhan, Uluslararası Final Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur (2019 – 2023) ve Bursa Barosu’na kayıtlıdır (Baro Sicil No: 8889). Hukuk eğitimi öncesinde Sakarya Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünü tamamlamıştır (2014 – 2018). Bursa'da ceza hukuku ve icra hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir. Adli tıp, infaz uygulamaları, kişisel verilerin korunması ve AİHM kararları konularında eğitim ve seminerlere katılmıştır.

Yorumlar kapalıdır.