1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Mahkeme Kararları

İlk kez alkollü araç kullanırken yakalanan sürücüye, 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun sonrasında 25.000 TL idari para cezası uygulanır, sürücü belgesi 6 ay süreyle geri alınır ve 20 ceza puanı işlenir. Yapılan ölçümde alkol düzeyinin 1,00 promilin üzerinde olması hâlinde ise sürücü hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 179/3. maddesi kapsamında adli işlem başlatılır.

Bununla birlikte 1,00 promilin altında ölçüm yapılması, her durumda yalnızca idari yaptırım uygulanacağı anlamına gelmez. Sürücünün alkolün etkisiyle emniyetli biçimde araç kullanamayacak durumda olduğunun somut olarak tespit edilmesi veya yasal sınırın üzerinde alkollüyken trafik kazasına sebebiyet verilmesi hâlinde de adli süreç gündeme gelebilir.

Bu yazıda ilk ihlalde uygulanan güncel yaptırımlar, promil sınırları, adli işlemin hangi durumlarda başladığı, 1,00 promil ölçütü, cezaya itiraz yolları ve ehliyetin geri alınma süreci açıklanmaktadır.

İlk Kez Alkollü Araç Kullanmanın Cezası Nedir?

Alkollü araç kullanma, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesinde düzenlenmiştir ve yaptırımlar son beş yıl içindeki ihlal sayısına göre kademeli olarak ağırlaşmaktadır. 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanunla para cezaları önemli ölçüde artırılmıştır.

İlk ihlalde uygulanan başlıca yaptırımlar şunlardır:

• 25.000 TL idari para cezası,
• Sürücü belgesinin 6 ay süreyle geri alınması,
• 20 ceza puanı uygulanması,
• Sürücünün araç kullanmaktan men edilmesi.

Yasal sınırın üzerinde alkollü olduğu tespit edilen kişinin aracı kullanmaya devam etmesine izin verilmez. Bu durum, aracın her olayda otomatik olarak trafikten men edildiği anlamına gelmez. Şartları varsa araç, sürmeye yetkili ve alkolsüz başka bir sürücüye teslim edilebilir.

İdari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde yüzde 25 indirim uygulanır. İndirimli ödeme yapılması cezaya karşı kanun yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmaz.

Yaptırımın tarihi de önemlidir. 27 Şubat 2026’dan önce gerçekleşen ihlaller bakımından, ihlal tarihinde yürürlükte bulunan ceza tutarları dikkate alınır.

Yasal Alkol Sınırı Kaç Promildir?

Hususi otomobil sürücüleri bakımından yasal sınır 0,50 promildir. Kandaki alkol miktarının 0,50 promilin üzerinde olması durumunda idari yaptırım uygulanır.

Hususi otomobil dışındaki diğer araçların sürücülerinde ise sınır 0,20 promildir.

Alkol oranının tespitinde tarih, saat, ölçüm sonucu ve cihaz seri numarasını gösterebilen, kalibrasyonu yapılmış teknik cihazlar kullanılır.

Rutin trafik kontrolünde teknik cihazla yapılan ölçüm sonucuna itiraz edilmesi durumunda yeniden alkolmetre ölçümü yapılması veya sürücünün talebi üzerine otomatik olarak kan testi yapılması şeklinde genel bir uygulama bulunmamaktadır. Yönetmeliğe göre bu durumda idari işleme karşı ilgili mahkemeye başvurulabilir.

Yaralanmalı veya ölümlü trafik kazaları ile trafik görevlilerince el konulan bazı maddi hasarlı kazalarda ise ölçüme itiraz edilmesi veya ölçüm yapılamaması hâlinde sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar gibi biyolojik örneklerden tespit yapılmasına ilişkin özel hükümler uygulanır.

Hangi Durumda Adli İşlem Başlatılır? (1,00 Promil Eşiği)

Yapılan ölçüm sonucunda sürücünün 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilirse, idari yaptırımların yanında Türk Ceza Kanunu’nun 179/3. maddesi kapsamında ayrıca adli işlem başlatılır.

TCK 179/3, alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak durumda olmasına rağmen araç kullanan kişiyi cezalandırmaktadır. Bu fıkra, TCK 179/2’deki yaptırıma atıf yaptığından üç aydan iki yıla kadar hapis cezası gündeme gelebilir.

Burada önemli bir ayrım vardır: Kanun, otomatik adli işlem bakımından 1,00 promilin üzerindeki değeri esas almaktadır. Bu nedenle “1,00 promil ve üzeri” yerine “1,00 promilin üzerinde” ifadesinin kullanılması daha doğrudur.

Bununla birlikte 1,00 promilin altında olmak, her durumda adli sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Sürücünün alkol nedeniyle emniyetli şekilde araç kullanamayacak durumda olduğu tutanak ve diğer delillerle tespit edilirse TCK 179/3 kapsamında işlem yapılabilir.

Ayrıca hususi otomobil sürücüsünün 0,50 promilin, diğer araç sürücülerinin ise 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri ayrıca uygulanabilir.

Mahkeme Kararlarında 1,00 Promil Ölçütü

Yargısal uygulamada alkol miktarı, sürücünün emniyetli araç kullanma yeteneğinin değerlendirilmesinde önemli bir ölçüttür.

1,00 promilin üzerinde ölçüm yapılması hâlinde Karayolları Trafik Kanunu doğrudan TCK 179/3 hükümlerinin uygulanmasını öngörmektedir. Bu nedenle ayrıca tehlikeli sürüş davranışının veya kazanın gerçekleşmesi şart değildir.

1,00 promilin altındaki değerlerde ise somut olayın özellikleri önem kazanır. Şerit ihlali, dengesiz veya kontrolsüz sürüş, kazanın gerçekleşme biçimi, sürücünün davranışları ve kolluk tutanaklarındaki gözlemler güvenli sürüş yeteneğinin kaybedilip kaybedilmediğinin değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.

Dolayısıyla 1,00 promilin altında ölçüm yapılmış olması tek başına TCK 179/3 kapsamında işlem yapılamayacağı anlamına gelmez. Somut olarak emniyetli şekilde araç kullanılamadığının ortaya konulması hâlinde adli işlem gündeme gelebilir.

Ceza Süreci Nasıl İşler, Seri Muhakeme Uygulanır mı?

TCK 179/2 ve 179/3 kapsamındaki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçları Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250. maddesi uyarınca seri muhakeme usulü kapsamındadır.

Bu nedenle 1,00 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması nedeniyle adli işlem başlatıldığında süreç her durumda doğrudan klasik bir asliye ceza yargılaması şeklinde ilerlemez.

Soruşturma sonunda yeterli şüphe bulunması hâlinde Cumhuriyet savcısı öncelikle kanunda belirtilen diğer şartları değerlendirir. Seri muhakeme usulünün uygulanabileceği bir durum varsa şüpheli bu usul ve sonuçları hakkında bilgilendirilir.

Seri muhakeme usulünün uygulanabilmesi için şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul etmesi gerekir. Kabul hâlinde Cumhuriyet savcısı belirlediği temel cezadan yarı oranında indirim uygular ve yaptırımı belirler. Dosya daha sonra görevli mahkemenin denetimine sunulur.

Şüpheli seri muhakeme teklifini kabul etmezse veya seri muhakemenin uygulanmasına engel bir durum bulunursa soruşturma genel hükümlere göre devam edebilir ve şartları oluştuğunda iddianame düzenlenebilir.

Dolayısıyla bu dosyalarda “çoğunlukla basit yargılama uygulanır ve ceza dörtte bir oranında indirilir” şeklindeki ifade doğru değildir. TCK 179/2 ve 179/3 yönünden öncelikle seri muhakeme hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

İfade aşamasındaki haklar ve savunma süreci hakkında ceza soruşturması ve ifade süreci sayfasından ayrıntılı bilgi edinilebilir.

Seri muhakeme kapsamında belirlenen hapis cezasının şartları varsa seçenek yaptırımlara çevrilmesi veya ertelenmesi de mümkündür.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) bakımından ise 2026 yılında önemli bir geçiş süreci bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi HAGB’yi düzenleyen CMK 231/5 hükmünü iptal etmiş, ancak iptal kararının yürürlüğünü dokuz ay ertelemiştir. Bu nedenle 17 Eylül 2026 itibarıyla HAGB kurumu hâlen yürürlüktedir. İptal hükmünün 30 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesi öngörüldüğünden, bu tarihten sonraki dosyalar açısından yürürlükteki mevzuatın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Bu nedenle “HAGB 1 Ağustos 2024 tarihinden itibaren tamamen kaldırılmıştır” şeklindeki bilgi güncel değildir.

İdari Para Cezasına ve Ehliyetin Geri Alınmasına İtiraz

Trafik idari para cezasına karşı, karar tutanağının tebliğ veya tefhiminden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir.

Somut olayın özelliklerine göre itirazda incelenebilecek başlıca hususlar şunlardır:

• Kullanılan teknik cihazın gerekli özellikleri taşıyıp taşımadığı ve kalibrasyon durumu,
• Ölçümün mevzuatta öngörülen usule uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği,
• Tutanakların ölçüm tarihi, saati ve cihaz bilgileri yönünden usule uygun düzenlenip düzenlenmediği,
• Aracın kişi tarafından fiilen sevk ve idare edilip edilmediği,
• Ölçüm ve olay kayıtlarında maddi hata bulunup bulunmadığı,
• Trafik kazası bulunan dosyalarda sağlık kuruluşundaki ölçüm ve teknik cihaz ölçümü arasındaki sürenin doğru değerlendirilip değerlendirilmediği.

İdari para cezasının ödenmesi, cezaya karşı başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Ödeme süresi içinde yapılan ödemelerde yüzde 25 indirim uygulanabilir.

Alkolmetreyi Üflemeyi Reddetmenin Sonucu

7574 sayılı Kanunla ölçüm yaptırmayı reddetmenin yaptırımları önemli ölçüde ağırlaştırılmıştır.

Alkolün kandaki miktarının veya uyuşturucu/uyarıcı madde kullanılıp kullanılmadığının kolluk tarafından tespit edilmesi amacıyla yapılacak ölçümü kabul etmeyen sürücülere:

• 150.000 TL idari para cezası uygulanır,
• Sürücü belgesi 5 yıl süreyle geri alınır.

Bu yaptırım, sürücünün ölçüm sonucunda alkollü çıkıp çıkmayacağından bağımsızdır.

Bu nedenle teknik cihazla ölçümü reddetmenin “kan testi yaptırarak sonradan sonucu düzeltme” şeklinde basit bir alternatifi bulunduğu düşünülmemelidir. Özellikle trafik kazalarının bulunduğu dosyalarda biyolojik örnek alınmasına ilişkin ayrıca adli ve idari prosedürler uygulanabilir.

Ehliyet 6 Ay Sonra Nasıl Geri Alınır?

İlk ihlal nedeniyle 6 ay süreyle geri alınan sürücü belgesi, geri alma süresinin tamamlanmasının ardından iade edilebilir.

Ancak 7574 sayılı Kanun sonrasında önemli bir şart daha bulunmaktadır: sürücü belgesinin iade edilebilmesi için kişi hakkında Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir.

İlk ihlalde sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi şartı bulunmaz.

İkinci kez alkollü araç kullanılması nedeniyle sürücü belgesi iki yıl geri alınan sürücüler, sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulur.

Üçüncü veya sonraki ihlaller nedeniyle sürücü belgesi beş yıl geri alınan kişilerde ise psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi gündeme gelir.

Sürücü belgesi geri alınmış olmasına rağmen bu süre içerisinde motorlu araç kullanan kişiye 2026 düzenlemesi kapsamında 200.000 TL idari para cezası uygulanır.

Bu fiil bakımından “ehliyetin geri alınma süresi otomatik olarak uzatılır” şeklinde genel bir hüküm bulunmadığından, yaptırımın bu şekilde ifade edilmesi doğru değildir.

Tekrarı Hâlinde Cezalar Nasıl Ağırlaşır?

Son 5 Yıl İçindeki İhlal	İdari Para Cezası	Sürücü Belgesi
1. kez	25.000 TL	6 ay geri alınır
2. kez	50.000 TL	2 yıl geri alınır
3. kez ve sonrası	150.000 TL	Her seferinde 5 yıl geri alınır

İkinci ihlalde sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi, üçüncü ve sonraki ihlallerde ise ilgili psiko-teknik ve sağlık şartları ayrıca gündeme gelir.

Sırf üçüncü kez alkollü araç kullanılmış olması nedeniyle otomatik olarak “en az altı ay hapis cezası” uygulanacağı şeklinde bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ancak sürücünün 1,00 promilin üzerinde alkollü olması, 1,00 promilin altında olmasına rağmen emniyetli araç kullanamayacak durumda bulunması veya alkollü şekilde trafik kazasına sebebiyet vermesi gibi durumlarda ayrıca ceza hukuku hükümleri uygulanabilir.

İhlal sayısı son ihlal tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem dikkate alınarak hesaplanır.

Kaza, Sigorta ve Diğer Sonuçlar

Alkollü sürücünün trafik kazasına karışması hâlinde idari yaptırımların yanı sıra ceza ve sigorta hukuku bakımından da farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.

Yaralanma veya ölüm meydana gelmesi hâlinde olayın özelliklerine göre taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçları kapsamında soruşturma yürütülebilir. Alkol durumu, sürücünün kusuru ve kazanın meydana geliş şekli bilinçli taksir değerlendirmesinde dikkate alınabilecek unsurlar arasında yer alabilir.

Zorunlu trafik sigortası bakımından zarar gören üçüncü kişilerin hakları ile sigorta şirketinin sigortalıya veya sürücüye rücu hakkı birbirinden ayrılmalıdır. Kazanın sürücünün alkollü olması nedeniyle meydana geldiğinin belirlenmesi, rücu değerlendirmesinde önem taşır.

Kasko bakımından da sürücünün alkollü olması tek başına her olayda otomatik olarak hasarın teminat dışında kalacağı anlamına gelmez. Yargısal uygulamada kazanın meydana gelmesinde alkolün etkisi, sürücünün kusuru ve kazaya neden olan diğer unsurlar birlikte değerlendirilmektedir.

Bu nedenle “alkollü sürücünün kaskosu hiçbir şekilde ödeme yapmaz” şeklinde kategorik bir değerlendirme doğru değildir.

Bu tür dosyalarda birden fazla suç ve hukuki uyuşmazlık aynı anda gündeme gelebildiğinden, büronun ceza hukuku faaliyet alanları sayfasındaki ilgili başlıklardan konuya özgü bilgilere ulaşılabilir.

Alkollü Araç Kullanma Dosyalarında Hukuki Destek

Alkollü araç kullanma dosyalarında sonuç; ölçüm değerine, ölçümün usulüne, sürücünün davranışlarına, trafik kazasının bulunup bulunmadığına, tutanakların içeriğine ve adli sürecin niteliğine göre değişebilir.

İdari yaptırıma karşı 15 günlük başvuru süresinin geçirilmemesi önemlidir. TCK 179/3 kapsamında adli işlem yapılan dosyalarda ise seri muhakeme hükümleri başta olmak üzere ceza muhakemesi sürecinin doğru değerlendirilmesi gerekir.

Bir Bursa Ceza Avukatı; ölçüm ve tutanakların incelenmesi, idari yaptırıma itiraz, seri muhakeme sürecinin değerlendirilmesi ve genel hükümlere göre dava açılması hâlinde savunmanın hazırlanması aşamalarında hukuki destek sağlayabilir.

Sık Sorulan Sorular

İlk kez alkollü araç kullanan sabıkalı olur mu?

Yalnızca trafik mevzuatı kapsamında uygulanan idari para cezası ve ehliyetin geri alınması adli sicil kaydı oluşturmaz.

Ancak sürücünün 1,00 promilin üzerinde alkollü olması veya 1,00 promilin altında olmasına rağmen emniyetli şekilde araç kullanamayacak durumda olduğunun tespit edilmesi gibi nedenlerle TCK 179/3 kapsamında adli işlem yapılabilir.

Adli sürecin sonunda mahkûmiyet hükmü kurulması hâlinde kararın adli sicile etkisi, kararın türüne ve HAGB, erteleme veya seçenek yaptırım gibi kurumların uygulanıp uygulanmadığına göre değerlendirilir.

0,50 promilin altında çıkan sürücüye ceza kesilir mi?

Hususi otomobil sürücüsü bakımından sınır 0,50 promilin üzeridir. Bu nedenle başka bir ihlal veya durum bulunmadıkça 0,50 promilin altında kalan ölçüm nedeniyle KTK 48/5 kapsamında alkollü araç kullanma cezası uygulanmaz.

Hususi otomobil dışındaki diğer araçlarda ise sınır 0,20 promildir.

Alkollü araç kullanma cezası taksitle veya indirimli ödenebilir mi?

İdari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde yüzde 25 indirim uygulanır.

Kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması hâlinde, ödeme süresi içinde ilgili vergi dairesine başvurularak ilk taksitin peşin ödenmesi şartıyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesi talep edilebilir.

İndirimli veya taksitli ödeme yapılması, kanunda öngörülen süre içinde cezaya karşı başvuru hakkını ortadan kaldırmaz.

1,00 promilin üzerinde yakalanan sürücü hapis yatar mı?

1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü hakkında TCK 179/3 kapsamında adli işlem yapılır. Suç için üç aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Ancak bu durum sürücünün otomatik olarak cezaevine gireceği anlamına gelmez. TCK 179/2 ve 179/3 seri muhakeme usulü kapsamında olduğundan, şartları varsa seri muhakeme uygulanabilir. Seri muhakemede belirlenen temel cezadan yarı oranında indirim uygulanır; ayrıca şartlarına göre seçenek yaptırım veya erteleme gibi kurumlar gündeme gelebilir.

Somut sonuç kişinin adli sicili, olayın özellikleri ve uygulanacak muhakeme usulüne göre değişir.

Ehliyetim alındı, süre dolmadan araç kullanırsam ne olur?

Sürücü belgesi geçici olarak geri alınmış olmasına rağmen motorlu araç kullanan kişiye 200.000 TL idari para cezası uygulanır.

Bu nedenle sürücü belgesinin geri alma süresi dolmadan araç kullanılmamalıdır.

Alkol ölçümüne nasıl itiraz edebilirim?

Rutin trafik kontrolünde teknik cihazla yapılan ölçüm sonucuna itiraz edilmesi üzerine ikinci kez alkolmetre ölçümü yapılmaz. Uygulanan idari yaptırıma karşı tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.

Yaralanmalı, ölümlü veya trafik görevlilerince el konulan bazı maddi hasarlı kazalarda ise sağlık kuruluşunda biyolojik örnek üzerinden ölçüm yapılmasına ilişkin ayrı hükümler bulunmaktadır.

Park hâlindeki araçta alkollü oturan kişiye ceza kesilebilir mi?

KTK 48 kapsamındaki alkollü araç kullanma yaptırımında kişinin aracı sevk ve idare etmesi esastır.

Kişinin yalnızca park hâlindeki araçta bulunması ile aracı alkollü şekilde kullanması aynı şey değildir. Ancak aracın hareket ettirildiğine, sürüldüğüne veya kişinin aracı sevk ve idare ettiğine ilişkin kamera görüntüsü, tanık, kolluk tespiti veya başka deliller bulunması durumunda değerlendirme değişebilir.

Her somut olay mevcut delillere göre değerlendirilmelidir.

Alkollü Araç Kullanma Cezasında Sürecin Doğru Takibi

İlk kez alkollü araç kullanmanın yaptırımı 2026 yılındaki değişiklikler sonrasında yalnızca para cezasından ibaret değildir. İlk ihlalde 25.000 TL idari para cezası, 6 ay süreyle sürücü belgesinin geri alınması ve 20 ceza puanı uygulanmaktadır.

1,00 promilin üzerinde ölçüm yapılması hâlinde ayrıca TCK 179/3 kapsamında adli işlem başlatılır. Bunun yanında daha düşük promil değerlerinde dahi sürücünün emniyetli şekilde araç kullanamayacak durumda olduğunun tespit edilmesi veya yasal sınırın üzerinde alkollü olarak trafik kazasına sebebiyet verilmesi adli sonuçlar doğurabilir.

İdari yaptırımlara ilişkin süreler ile seri muhakeme veya ceza yargılamasına ilişkin süreçler birbirinden farklı olduğundan, her dosyanın ölçüm sonucu, tutanaklar, olayın gerçekleşme biçimi ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilerek ele alınması gerekir.