Resmî belgede sahtecilik, çoğu kişinin adını ağır suçlarla yan yana koymadığı ama uygulamada bir imza, bir mühür veya bir belge fotokopisi üzerinden aniden karşılaşılan ciddi bir isnattır. Bursa resmî belgede sahtecilik avukatı arayanların önemli bölümü; noter işlemleri, vekaletnameler, senetler, sağlık raporları, ehliyet ve kimlik belgeleri ya da kurum evrakı üzerindeki bir düzenleme nedeniyle şüpheli konumuna düşmüş kişilerdir. Bu suçun cezası hapis cezasıdır ve belgenin türüne göre artabilir; üstelik sahtecilik çoğu dosyada dolandırıcılık gibi başka suçlarla birlikte isnat edilir. Buna karşılık her imza uyuşmazlığı veya her belge hatası sahtecilik değildir; suçun oluşumu aldatma yeteneği, zarar olasılığı ve kast gibi tartışmalı unsurlara bağlıdır. Bu sayfada suçun kapsamını, resmî ve özel belge ayrımını, bilirkişi incelemelerinin rolünü ve Bursa’daki yargılama sürecini bulabilirsiniz.
Suç üç seçimlik hareketle işlenebilir: Resmî bir belgeyi sahte olarak düzenlemek, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek veya sahte resmî belgeyi kullanmak. Resmî belge; kamu görevlisi tarafından görevi gereği düzenlenen belgedir. Nüfus kayıtları, tapu senetleri, noter belgeleri, mahkeme kararları, resmî kurum yazıları bu kapsamdadır. Kambiyo senetleri gibi bazı özel belgeler ise kanun gereği resmî belge hükmünde sayılır ve bu nitelendirme cezayı doğrudan etkiler.
Suçun kamu görevlisi tarafından görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belgede işlenmesi cezayı artırır; belgenin sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olması halinde de ceza yükselir. Özel belgede sahtecilik ise ayrı ve daha hafif cezalı bir suçtur; dosyadaki belgenin hangi kategoriye girdiği, savunmanın ilk tartışma başlığıdır.
Sahtecilik suçunun oluşabilmesi için belgedeki sahteliğin ilk bakışta anlaşılamayacak, insanları aldatabilecek nitelikte olması gerekir; yargı uygulamasında buna aldatma yeteneği denir. Kaba bir taklit, gözle görülür bir tahrifat veya niteliği gereği kimseyi yanıltamayacak bir düzenleme bu unsuru taşımayabilir ve bu tespit çoğu zaman bilirkişi incelemesiyle yapılır.
Ayrıca belgenin hukuki sonuç doğurmaya elverişli olması ve en azından zarar olasılığının bulunması aranır. Kast da vazgeçilmez unsurdur: Belgedeki sahteliği bilmeden kullanmak, örneğin sahte olduğu bilinmeyen bir senedin tahsile konulması, suçun manevi unsurunu tartışmalı hale getirir. Bu unsurların her biri, dosyadaki somut delillere göre ayrı ayrı değerlendirilir ve savunmanın temel eksenlerini oluşturur.
Sahtecilik dosyalarının teknik kalbi, imza ve yazı incelemeleridir. İnceleme; kişinin uygulama yazı ve imza örnekleri ile belgedeki yazı ve imzanın kriminal laboratuvarlarca veya Adli Tıp Kurumu’nca karşılaştırılması yoluyla yapılır. Mukayeseye esas örneklerin sağlıklı toplanması, belgenin aslının dosyaya getirtilmesi ve fotokopi üzerinden yapılan incelemelerin sınırlılığı bu aşamada dikkat edilmesi gereken noktalardır; uygulamada fotokopi belge üzerinden kesin kanaat oluşturulması yargı kararlarında sıkça eleştirilen bir husustur.
Raporlar arasındaki çelişkiler, ek rapor ve yeni inceleme talepleriyle giderilmelidir. İmzanın kişiye ait çıkması dahi tek başına mahkumiyet için yeterli olmayabilir; belgenin sonradan doldurulması, anlaşmaya aykırı doldurulan açığa imza durumları ve belgeyi düzenleyen ile kullananın farklı kişiler olması gibi ihtimaller ayrıca tartışılır.
Bu dosyalar; şikayet, kurum bildirimleri, icra takiplerinde ileri sürülen imza itirazları veya başka soruşturmalarda ele geçen belgeler üzerinden Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturulur. Belge asılları toplanır, bilirkişi incelemeleri yaptırılır ve taraflar dinlenir. Yargılama, belgenin niteliğine ve birlikte isnat edilen suçlara göre Asliye Ceza Mahkemesinde veya bazı hallerde Ağır Ceza Mahkemesinde görülür; görevli mahkeme somut isnada göre belirlenir.
Sahtecilik nadiren tek başına yürür: Aynı olayda dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma veya kamu kurumunu zarara uğratma iddiaları da bulunabilir ve her isnadın unsurları ayrı ayrı tartışılmalıdır. Belgeye dayalı hukuk davaları ile ceza dosyası arasındaki etkileşim de gözetilmelidir; imza inkarına dayalı bir icra süreci ile ceza yargılaması birbirini besleyebilir. Soruşturma işlemlerinden koruma tedbirlerine ve kanun yollarına uzanan bu bütünlüklü süreçlerin genel işleyişi hakkında bilgiye Bursa Ceza Avukatı sayfasından ulaşılabilir.
“Bursa en iyi resmî belgede sahtecilik avukatı” sorgusunun ardındaki ihtiyaç; belge hukukunu, bilirkişi sistematiğini ve sahtecilikle iç içe geçen diğer suçları birlikte değerlendirebilecek bir avukattır. Şu kriterlere bakılabilir: Aldatma yeteneği ve zarar olasılığı gibi unsur tartışmalarına hakimiyet, imza ve yazı incelemesi raporlarını okuyup itiraz kurabilme, belge aslı ve mukayese örnekleri üzerindeki usul denetimi, bağlantılı hukuk ve icra süreçlerini birlikte planlayabilme ve dosya hakkında gerçekçi değerlendirme sunma. Rapor sonuçları görülmeden verilen kesin taahhütler bu alanda gerçekçi değildir.
Tavsiye edilen avukatla ilk görüşmede; belgenin aslının nerede olduğunu, hangi incelemelerin yapıldığını, imza örneklerinin nasıl alındığını ve bağlantılı dosyaları sorup sormadığına dikkat edin. Sahtecilik dosyaları ayrıntı dosyalarıdır; ayrıntıyı sormayan bir yaklaşım, dosyanızı genel kalıplarla yürütecektir.
Ücret; dosyadaki belge ve isnat sayısına, bilirkişi süreçlerinin yoğunluğuna, sahtecilikle birlikte yürüyen diğer suçlamalara, bağlantılı hukuk ve icra dosyalarının kapsama dahil olup olmadığına ve kanun yolu aşamalarına göre değişir. Türkiye Barolar Birliği asgari ücret tarifesi alt sınırdır; net bilgi dosya incelendikten sonra verilebilir.
İmza bana ait çıktı ama belgeyi ben doldurmadım, ne olur?
Açığa atılan imzanın anlaşmaya aykırı doldurulması ayrı bir değerlendirme konusudur ve sahtecilikten farklı sonuçlar doğurabilir. Belgenin doldurulma koşulları ve taraflar arasındaki ilişki delilleriyle ortaya konulmalıdır.
Fotokopi belgeyle sahtecilik suçu oluşur mu?
Onaysız fotokopiler kural olarak belge niteliği ve aldatma yeteneği yönünden tartışmalıdır; yargı uygulamasında suça elverişliliği dosya bazında değerlendirilir. Belge aslının dosyaya getirtilmesi önem taşır.
Sahte olduğunu bilmeden senedi bankaya verdim, suçlu muyum?
Suçun oluşumu kast gerektirir. Sahteliği bilmeden kullanma savunması; belgenin ediniliş biçimi, taraflar arasındaki ilişki ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Resmî belge ile özel belge ayrımı neden önemli?
İki suçun cezaları ve bazı hallerde soruşturma usulleri farklıdır; kambiyo senetleri gibi belgeler resmî belge hükmünde sayılır. Belgenin nitelendirilmesi cezayı doğrudan etkiler.
Sahtecilik ve dolandırıcılık birlikte isnat edilirse iki ceza mı verilir?
İki suçun bir arada bulunması halinde uygulanacak hükümler, fiiller arasındaki ilişkiye göre belirlenir; her dosyada içtima kuralları ayrıca değerlendirilir.
Bilirkişi raporuna itiraz edebilir miyim?
Evet. Çelişkili veya yetersiz raporlara karşı ek rapor ve yeni inceleme talep edilebilir. Mukayese örneklerinin usulüne uygun alınmaması da başlı başına itiraz konusudur.
Bu suçta uzlaştırma veya erteleme mümkün mü?
Resmî belgede sahtecilik uzlaştırma kapsamında değildir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme gibi kurumların uygulanabilirliği, ceza miktarına ve dosyanın koşullarına göre değerlendirilir.
Sahtecilik dosyalarında sonuç; bir imzanın kimin elinden çıktığına değil, çoğu zaman belgenin aslının bulunup bulunmadığına, raporların nasıl alındığına ve unsur tartışmalarının nasıl kurulduğuna göre şekillenir. İsnadın ağırlığına karşın savunma alanı geniş olan bu dosyalarda erken ve teknik bir çalışma belirleyicidir. Bursa’da resmî belgede sahtecilik iddiasına ilişkin soruşturma veya dava sürecinde dosyanıza özel değerlendirme için Avukat Tamer Ayhan ile iletişime geçebilirsiniz.